مقاله کامل درباره یبوست ( علت + علائم و درمان )

یبوست یک بیماری مربوط به سیستم گوارش است،که در آن فرد برای خروج مدفوع با سختی روبرو است .در بیشتر مواردیبوست به دلیل جذب زیاد آب توسط کولونی اتفاق می افتد که آنرا از مواد غذایی به خود میگیرد و باعث میشود، غذا از طریق دستگاه گوارش آهسته تر حرکت کند و وقتی این اتفاق میافتد تخلیه روده ها میتواند بسیار دردناک باشد.در این مقاله،علل اصلی یبوست و نحوه درمان و جلوگیری از آن بررسی میشود.
یبوست

علت ، درمان و پیشگیری از یبوست

حقایق سریع در مورد یبوست
در این مطلب به  برخی از نکات کلیدی در مورد یبوست اشاره میکنیم :
علت یبوست چیست
یبوست به طور کلی زمانی اتفاق می افتد که آب زیادی از مواد غذایی جذب میشود.

علائم بیماری یبوست

هنگام خروج مدفوع با مشکل روبرو میشوندو باعث ایجاد فشار می شود.
مدفوع کمتر از حد معمول میباشد.
و سایر علائم عبارتند از:
معده درد
درمان یبوست
یبوست چه علائمی دارد
گرفتگی معده
احساس سوزش و تهوع
از دست دادن اشتها

شایع ترین علل یبوست

یبوست زمانی اتفاق میافتد که کولون آب زیادی را جذب کند که به دلیل ضعیف شدن عضلات روده میباشد که حرکات مدفوع را آرام میکند.
۱-فقدان فیبر در رژیم غذایی
افرادی که درر رژیم غذایی خود به مقدار کافی از فیبر استفاده نمیکنند،به احتمال زیاد از یبوست رنج میبرند.مهم است غذاهای غنی از فیبر،مانند:میوه ،سبزیجات و دانه های غنی مصرف کنید.فیبر باعث ترویج حرکات روده میشود و از یبوست جلوگیری میکند.غذاهایی که دارای فیبر کم هستند ،عبارتند از:غذاهای پرچرب،مانند پنیر، گوشت و تخم مرغ.
یبوست
درمان یبوست چگونه است
۲- عدم فعالیت فیزیکی
یبوست ممکن است گاهی به دلیل بیش از حد غیر فعال بودن فیزیکی یک فرد رخ دهدکه در بزرگسالان و افراد مسن بیشتر دیده میشود.برای افرادی که در مدت طولانی یا حتی برای چندین روز یا چند هفته رژیم گرفته اند،خطر ابتلا به یبوست به طور قابل توجهی افزایش میابد.برخی از کارشناسان معتقدند که فعالیت بدنی ،متابولیسم بالا راحفظ میکند و فرایند های بدن را کند تر میکند.
۳- داروها
داروهای ضد درد (مواد مخدر)
داروهای حاوی کدئین
داروهای ضد افسردگی(آمیتر یپتیلین)
داروهای ضد تشنج
مکمل های آهن دار
داروهای مسدود کننده کانال کلسیم
آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم
و……باعث ایجاد یبوست در فرد میشوند.
علائم یبوست
چه عواملی باعث ایجاد یبوست می شود
۴- شیر
برخی از مردم هنگام مصرف شیر و فراوردهای لبنی با مشکلات هضم و شکم درد و حتی یبوست مواجه میشوند.
۵- سندروم روده تحریک پذیر
افرادی که دچار سندروم روده تحریک پذیر هستند،در مقایسه با سایر افراد،بیشتر در معرض یبوست قرار میگیرند.
۶- بارداری
در بارداری به علت تغییرات هورمونی و اینکه بزرگ شدن رحم باعث فشرده شدن روده میشود و عبور غذا را کند میکند،احتمال ایجاد یبوست بسیار زیاد است.
۷- پیری
هر چقدر سن بالاتر برود،متابولیسم کاهش میابد و فعالیت روده کم میشود.عضلات موجود در دستگاه گوارش کار نمیکنند و به همین ترتیب امکان ایجاد یبوست بالا میرود.
درمان یبوست
بهترین درمان های یبوست
۸- تغییرات در روال روتین زندگی
هنگامی که یک شخصی سفر میکند،روال معمول زندگیش تغییر میکند و به هم میریزدحتی این موضوع میتواند سیستم گوارش بدن را تحت تاثیر قرار دهد و گاهی اوقات منجر به یبوست شود.وقتی وعده های غذایی در زمان های مختلف مصرف میشودساعت خواب تغییر میکند.تمام این تغییرات میتواند خطر ابتلا به یبوست را افزایش دهد.
۹- استفاده بیش از حد از مسهل ها
برخی معتقدند که هر فرد حداقل باید یکبار در روز به توالت برود.اما این درست نیست.با این حال زمانی که این اتفاق میافتد برخی مردم خود را با داروهای مسهل معالجه میکنند.لاکتوسیت ها یا همان مسهل ها،در کمک به حرکت روده موثر هستند.با این حال، استفاده از آنها به طور مرتب باعث میشود که بعد از مدت زمان طولانی بی تاثیر باشد و احتیاج به ملین ها با دوز بالاتری داشته باشند تا همان نتیجه سابق را بگیرند که این موضوع برای بدن بسیار مضر میباشد.
ملین ها میتوانند باعث ایجاد عادت شوند که به محض اینکه آنها متوقف شوند،خطر ابتلا به یبوست بوجود میاید.
 یبوست
نوشیدن آب یکی از روش های طبیعی درمان یبوست
۱۰-به موقع و در صورت نیاز به توالت نمیروید
هر چقدر رفتن به دستشویی را به تاخیربیندازید و زمان طولانی تری طی شود،مدفوع خشک تر و سخت تر میشود.( شدت یبوست افزایش می یابد).
۱۱- به اندازه کافی آب نمی نوشید
اگر در حال حاضر دچار یبوست شده اید ،نوشیدن آب نمیتواند آن را تسکین دهد. اما قبل از مبتلا شدن به آن ، با نوشیدن آب کافی میتوانید خطر ابتلا به یبوست را کاهش دهید.همچنین بسیاری از نوشابه ها و مایعات حاوی کافئین میتوانند آب بدن را کم کنند و باعث یبوست شوند.
۱۲- مشکلات روده بزرگ یا راست روده بودن
تومورها میتوانند فضاها را فشرده یا محدود کنند و باعث ایجاد یبوست شوندهمچنین این مشکلات باعث زخم در بافت نیز میشوند و یبوست را بیشتر میکند.
درمان یبوست
برای درمان یبوست چه کنیم
۱۳- برخی بیماریها و شرایط
بیماریهایی که تمایل به کم کردن سرعت حرکت مدفوع از طریق روده بزرگ و راست روده را دارند .و با انسداد،باعث یبوست میشوند.
موارد دیگر عبارتند از:
اختلالات عصبی ؛مانند MS ،بیماری پارکینسون،سکته مغزی که مکن است، منجر به یبوست شود.شرایط غدد درون ریز و متابولیک؛اوره،دیابت،هیپرکلسمی،کنترل ضعیف گلیکو زومی،و کم کردن تیروئید.
بیماریهای سیستیک:
این ها بیماری هایی هستند که بر تعدادی از اندام ها و بافت ها و یاکل بدن تاثیر میگذارند.
سرطان:
در افرادی که مبتلا به سرطان هستند،عمدتا به دلایل درد وشیمی درمانی،احتمال یبوست زیاد میباشد.
رفتار:
در اکثر موارد،یبوست بدون درمان و یا بدون اینکه خطر اینکه سلامتی را تحت تاثیر قرار دهد،از بین میرود.در یبوست های مکرر، ممکن است با تغییر سبک زندگی و یا انجام تمرینات بیشتر و افزایش فیبر در مواد غذایی و نوشیدن آب بیشتر، باعث کاهش و درمان یبوست شوند.
یبوست
روش های طبیعی درمان یبوست
ملین ها OTC:
از این ملین ها فقط به عنوان آخرین راه حل استفاده کنید.
تحریک کننده ها:
باعث می شود که عضلات بطور ریتمیک به روده متصل شوند.مانند:senokot, Dulcolax, Correctol.
روان کننده ها:
این ها کمک می کنند تا حرکات کولون به راحتی کاهش یابند.
نرم کننده مدفوع:
این ها مدفوع را مرطوب و شل می کنند.نرم کننده های مدفوع مانند:Surfok و Colace .
یبوست
چگونه از یبوست جلوگیری کنیم
مکمل های فیبر:
این ها شاید امن ترین مواد معدنی باشند .آنها نیز مشتقات فراوانی دارند که عبارتند از:Fiberconو Citrucel و Konsylو همراه آنها باید مقدارزیادی آب مصرف کرد.
اسموتیک:
این ها باعث تسهیل حرکت مایعات از طریق روده ی بزرگ می شوند.مانند:Cephulac, Miralax, Sorbital.
ملین های سالین:
اینها آب را به داخل روده وارد می کنند و حاوی منیزیم نیز هستند.جراحی کردن و برداشتن بخشی از کولون، بعنوان آخرین راه حل انجام می شود.در این روش بخش هایی از اسفنکتر مقعد یا رکتوم که باعث یبوست می شود، نیز قطع می شود.
یبوست
برای درمان یبوست چه مصرف کنیم

درمان های طبیعی یبوست

باز هم تکرار میکنم که چندین راه برای کاهش علائم یبوست ، بدون استفاده از دارو وجود دارد.
مثل:
افزایش مصرف فیبر:
افراد مبتلا به یبوست ، باید روزانه، بین ۱۸ تا ۳۰ گرم فیبر مصرف کنند.مانند :میوه ها، سبزیجات تازه و غلات غنی شده که دارای محتوای فیبر بالا هستند..
 درمان یبوست
درمان یبوست با روش خانگی
آب آشامیدنی زیاد نوشیدن:
در طول روز حداقل ۸ لیوان آب بنوشید تا از ایجاد ییوست جلوگیری کند.
عوامل پر کننده:
اضافه کردن اینها به رژیم غذایی شما ، میتواند به کاهش یبوست کمک کند و باعث شود که مدفوع راحتتر خارج شودمانند:سبوس گندم.
درمان یبوست
 همه چیز درباره یبوست
ورزش منظم:
می تواند، فرآیندهای بدن شما را منظم تر کندکه عبور مدفوع یکی از این فرآیندها می باشد.
داروهای هومیوپاتی
در حالی که اثر بخشی آنها مورد بحث است.برخی مطالعات پیشنهاد کرده اند که درمان های ارائه شده توسط پزشکان هومیوپاتی ، می تواند موفقیت آمیز باشید.مانند:کلاسیکا کربنیکا،نیوکس وومیکا،سیلیس، بریونیاو لیکوپردیم.
در نهایت اگر تمامی این داروها و درمانهای خانگی جواب ندادند، حتما با یک پزشک صحبت کنید.

پزشکان ایرانی می گویند یبوست از بیشترین علل مراجعه مردم به پزشکان گوارش است. این علامت در بعضی از ادوار زندگی مثل زمان کودکی، خانم‌ها در زمان نوجوانی و در افراد مُسن،  شایع‌تر می‌شود.

“دکتر علیرضا دلاوری” فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در گفت و گو با خبرنگار عصر ایران در مورد علل این بیماری و راه های درمان آن اطلاعات مفیدی در اختیارمان قرار داده است:

* آقای دکتر چه زمانی باید به دلیل مشکلات ناشی از دفع به پزشک مراجعه کرد؟

– از لحاظ تعریف، دفع نُرمال به دفعی گفت می‌شود که از “سه بار در روز” تا “سه بار در هفته” باشد. بنابر این اگر کسی یک روز در میان هم دفع داشته باشد و این دفع اذیتش نکند، یعنی مدفوعش سفت نباشد، از لحاظ فیزیولوژیک مورد تایید است.
اما اگر شخصی کمتر از سه بار در هفته دفع داشته باشد یا اینکه موقع دفع به دلیل سفتی مدفوع یا اختلال دفع اذیت شود، این جزو تعاریف یبوست تلقی می شود.

* برخی از اشخاص یبوست را با کارکرد نادرست کبد، چاقی، سرطان روده یا موارد دیگر مرتبط می دانند؛ این باورها تا چه میزان درست است؟

– چند باور غلط در مورد یبوست وجود دارد: یکی اینکه بحث یبوست را به کبد ربط می‌دهند. مثلا می‌گویند کبدمان خوب کار نمی‌کند. بحث یبوست مربوط به دستگاه گوارش، روده‌ها، روده باریک، هضم غذا و به‌خصوص روده بزرگ است و کمتر مربوط به اعضای دیگر است.

هرچند برخی بیماری‌‌‌ها مثل بیماری‌های غددی شامل تیروئید، اعم از کم‌کاری و پرکاری تیروئید، بیماری‌های قلبی و بیماری‌های تنفسی هم می‌توانند دارای علائم یبوست باشد. اما این باور غلط که علت یبوست مربوط به کبد است صحیح نیست.

موضوع دیگر اینکه بسیاری از افراد چاق شدن و اضافه وزن را به یبوست ربط می‌دهند، یعنی عنوان می کنند شکم ما خوب کار نمی‌کند، به همین دلیل چاق می‌شویم. این هم یک باور غلط است و یک چنین موضوعی درست نیست.

باور غلط دیگر اینکه خیلی‌ها از یبوست به‌عنوان یک عامل سرطان می‌ترسند، ‌یعنی افرادی که یبوست دارند، فکر می‌کنند حالا که شکمشان خوب کار نمی‌کند، مستعد سرطان‌های گوارشی هستند، به‌خصوص سرطان روده؛ این هم اثبات‌شده نیست.

یبوست

* پس علت علمی یبوست چیست؟

– مهم ترین و شایع‌ترین علت یبوست “سبک زندگی” است؛ نوع تغذیه و عدم تحرک علت اصلی یبوست است.

اگر غذایی که مصرف می شود فاقد فیبر باشد یا مایعات کافی و سبزیجات مصرف نشود یا مدام فست‌فود بخوریم زمینه ابتلا به یبوست را فراهم کرده ایم.

نکته قابل توجه اینکه بیش از ۹۰ درصد افرادی که از یبوست شکایت دارند با رعایت رژیم غذایی و پیاده روی روزانه مشکل شان رفع شده است.

* ورزش و پیاده‌روی را باید زمان خاصی انجام داد، مثلا بعد از صرف غذا؟

– بهتر است پیاده‌روی را تقسیم کنند بین صبح و عصر، مثلا ۲۰ دقیقه صبح و ۲۰ دقیقه عصر. همان طور که گفتم ۹۰ درصد افراد بدون مراجعه به پزشک با همین مواردی که ذکر شد مشکل شان حل می شود.

می ماند ۱۰ درصد دیگری  که علی‌رغم رعایت این موارد باز هم  یبوست در آنها پایدار می‌ماند که معمولا به پزشک مراجعه می‌کنند. از این ۱۰ درصد، در ۷۵ درصد موارد، ما علت خاصی برای یبوست از لحاظ آناتومیک یا بیماری پیدا نمی‌کنیم که به این می‌گوییم “یبوست عملکردی”.

* یبوست عملکردی چیست و آیا درمان پذیر است؟

– در یبوست عملکردی، روده حرکات طبیعی خودش را ندارد. این وضعیت می تواند دلایل مختلفی داشته باشد، مثلا استرس، سندروم روده تحریک‌پذیر یا در سنین بالا عدم تحرک.

کسانی که خوب نمی‌توانند راه بروند، افراد مُسن و افرادی که فعالیت بدنی زیادی ندارند، در این دسته قرار می‌گیرند. شایع‌ترین علت این بیماری در جوان‌ها، سندروم روده تحریک‌پذیر و در افراد مُسن کم‌تحرکی است که ما به این ها سرجمع می‌گوییم “تنبلی روده”.

در این موارد، معمولا ما مداخلات دارویی می‌کنیم؛ گاهی اوقات مداخلات دارویی جواب می دهد و در موارد اندکی هم جواب نمی دهد.
تنها ۲۵ درصد از آن ۱۰ درصد ممکن است نیاز به پیگیری های جدی پزشکی داشته باشد که با تشخیص و درمان به موقع می توان به آن‌ها نیز کمک کرد.

بنابراین اگر بخواهم کلی بگویم، یبوست جزو علائمی نیست که ما خیلی نگرانش باشیم، هرچند درمانش بعضی اوقات خیلی سخت است، ولی دل‌نگرانی و اضطراب خاصی برایش وجود ندارد، یعنی خطر جدی پشت آن نیست.

* با این توضیحات، فردی که مبتلا به یبوست است نباید بایت این بیماری استرس زیادی داشته باشد؟ پس چرا برخی پزشکان می‌گویند که یبوست را باید خیلی جدی گرفت ؟

اگر یبوست همراه با خونریزی یا کاهش وزن یا اشتها باشد یا اگر فردی که سابقه ناراحتی‌های روده ای در خانواده دارد، مبتلا به یبوست شود، باید به پزشک مراجعه کند.

یبوست
همچنین آنچه ممکن است باعث نگرانی باشد، تغییر اجابت مزاج است، یعنی فردی هر روز شکمش خوب کار می‌کرده  و رژیم غذایی مناسب هم دارد ولی مدتی است به صورت دائم دچار یبوست شده است؛ این جزو مواردی است که باید بررسی شود، به‌خصوص اگر در سنین بالا باشد. این تغییر عادت روده یکی از علائمی است که ما به آن می‌پردازیم، یعنی بایدجدی گرفته شود.

* تغییر عادت روده که باید جدی گرفته شود فقط مربوط به یبوست است یا مواردی که فرد دچار اسهال هم می شود باید بررسی شود؟

– تغییر عادت روده، هم به سمت یبوست و هم به سمت اسهال باید جدی گرفته شود. یعنی حتی اگر کسی سالم بوده و مشکلی نداشته، حالا اسهال شده و بیش از سه هفته است اسهال مزمن دارد، جزو مواردی است که باید مورد بررسی قرار بگیرد. دلایل مختلفی هم می‌تواند داشته باشد از جمله زخم ها، تومور و یا پولیپ‌های روده ای.

البته باید بگویم در شرایطی مانند مسافرت و یا داشتن استرس جدی ممکن است فرد مدت کوتاهی و نهایت تا یک هفته دچار مشکل دفع اجابت مزاج شود که اینگونه موارد خیلی اهمیت ندارد اما اینکه این تغییر طولانی شده باشد بهتر است مشاوره پزشکی گرفته شود.

* گفته می شود استفاده از کاهو یا حبوبات برای درمان یبوست مناسب است اما این مواد غذایی در عین حال می توانند موجب بروز نفخ شوند. پس چه باید کرد؟

– استفاده از غذاهایی مثل حبوبات، سبزیجات و میوه‌هایی مثل سیب و گلابی برای درمان یبوست مفید است اما همان طور که اشاره کردید برخی از این مواد فرد را دچار نفخ می کند. معمولا اینجا توصیه‌مان علاوه بر مصرف مواد های فیبری و مایعات، استفاده از روغن زیتون و پیاده‌روی است.

* آیا نازک شدن مدفوع را باید جدی بگیریم و می تواند نشانه ای از بروز یک بیماری باشد؟

– باریک‌شدن اندازه و قطر مدفوع جزو علائمی است که باید جدی گرفته شود. در بسیاری اوقات باریک شدن قطر مدفوع جای نگرانی ندارد و می تواند ناشی از استرس و یا سندروم روده تحریک‌پذیر باشد اما گاهی هم می تواند نشانه بیماری های جدی مانند تنگی‌های روده و یا سرطان‌های روده ای باشد و لذا بایدحتما توسط پزشک برسی شود.

* وجود خون در مدفوع چطور ؟ آیا این مورد را باید جدی بگیریم؟

– اگر دفع همراه با خون باشد، حتما باید بررسی جدی شود.

* کسانی که یبوست دارند از داروهای ملیّن استفاده می کنند. برخی اعتقاد دارند که این ملین ها می تواند روده را تنبل کرده و فرد را دچار مشکل کند؛ نظر شما چیست؟

– استفاده از ملین ها حتی در طولانی مدت مشکل خاصی برای فرد ایجاد نمی کند. ما می‌توانیم این داروها را حتی برای خانم‌های باردار و کودکان هم استفاده کنیم.

* بنابراین کسانی که یبوست دارند، می‌توانند از مُلین استفاده کنند؟

– بله می‌توانند استفاده کنند، حتی در طولانی‌مدت.

* پس آنچه مسلم است این که “دفع کامل” برای زندگی سالم بسیار مهم است. برای دفع کامل چه توصیه هایی دارید؟

– اولاً تنها زمانی به دستشویی بروید که زمان دفع رسیده باشد. زودتر یا دیرتر رفتن برای دفع، عوارض خاص خود را دارد. دومین نکته نحوه نشستن در توالت است. اگر  از توالت فرنگی استفاده می‌کنید و اختلال دفع دارید، ‌توصیه می‌شود که یک زیرپایی به ارتفاع حدود ۲۰ سانتی زیر پاها بگذارید تا پاها به سمت شکم جمع شود. اگر هم از توالت ایرانی استفاده می‌ کنید، از دمپایی‌هایی استفاده کنید که یک مقدار پاشنه بلندتری داشته باشد.

و سوم نیز همان توصیه هایی است که گفتم: بهبود سبک زندگی، ورزش و پیاده روی روزانه، استفاده از غذاهای فیبردار، نخوردن فست فود، نوشیدن آب به اندازه کافی و گنجاندن روغن زیتون در برنامه غذایی روزانه.

علت یبوست چیست؟‌ بهترین راه برای درمان یبوست چیست؟ آیا می‌توان با درمان خانگی، یبوست را برطرف کرد؟ چه عواملی موجب بروز یبوست می‌شود؟ اغلب اوقات، یبوست و حتی یبوست شدید را می‌توان در خانه و بدون مراجعه به پزشک درمان یا از بروز آن پیشگیری کرد. در ادامهٔ این مقاله، ما را همراهی کنید تا همه چیز را در مورد علت یبوست و راه‌کارهای درمان خانگی و مکمل‌هایی که برای درمان یبوست مفید هستند بدانید.

یبوست چیست؟

دشواری در تخلیهٔ روده را یبوست می‌نامند که معمولا با سفت شدن مدفوع همراه است. به عبارت دیگر در یبوست، مدفوع معمولا کندتر از حالت عادی از دستگاه گوارش عبور کرده و دفع می‌شود.

پزشکان معمولا زمانی فرد را دچار یبوست می‌دانند که کمتر از ۳ بار در هفته قضای حاجت داشته یا مدفوع خشک، سفت و کوچک، و دفع آن با درد یا دشواری همراه باشد.

میلیون‌ها نفر در جهان از جمله ۲۰ درصد کل جمعیت بزرگسال آمریکا به یبوست، این مشکل ناراحت‌کننده و ناخوشایند گرفتار هستند و با وجود تلاش‌ برای پیشگیری از یبوست دائم از این بیماری رنج می‌برند. همین‌طور در ایران، روزانه حدود ۱ درصد از افراد جامعه به خاطر یبوست از چرخه فعالیت‌های عادی و روزانه زندگی خود خارج می‌شوند.

براساس برآوردها، در حال حاضر مبتلایان به یبوست هر ساله ۲٫۵ میلیون بار به پزشک مراجعه می‌کنند که در این میان تعداد زنان بزرگسال، بیشتر از مابقی است. البته گاهی ابتلا به مشکل گوارشی و یبوست طبیعی است، به خصوص وقتی دچار استرس یا در سفر هستید اما یبوستی که ما از آن صحبت می‌کنیم مشکلی جدی است که سبب کاهش کیفیت زندگی فرد می‌شود.

 یبوست - روش های درمان یبوست

در بیماری یبوست، علاوه بر دشواری در اجابت مزاج، معمولا علائم ناراحت‌کننده‌ی دیگر از جمله نفخ شکم، گاز معده، کمردرد خفیف و حتی استرس و خستگی نیز در تمام طول روز با شما هستند و با یبوست همراه می‌شوند. در اغلب موارد، یبوست قابل پیشگیری است و داروهای طبیعی بسیاری برای درمان این مشکل وجود دارند که اگر در حال حاضر دچار این مشکل هستید، می‌توانند به بهبود عملکرد روده‌تان کمک کنند.

داروهای طبیعی پیشگیری از یبوست عبارتند از:

  • نوشیدن مایعات گرم؛
  • مصرف پروبیوتیک؛
  • مصرف آلوئه‌ ورا و … .

این مقاله را بخوانید تا برخی از روش های طبیعی درمان یبوست را به شما معرفی کنیم و از دلایل ابتلا به یبوست آگاه شوید. به کمک این راهکارها می‌توانید بیماری یبوست و حتی در اغلب اوقات، یبوست شدید را کنترل و درمان کنید.

علت یبوست چیست؟

چرا دچار یبوست می‌شوید؟ این بیماری معمولا در اثر ترکیب چندین عامل ایجاد می‌شود، از آن جمله می‌توان به رژیم غذایی، سطح تحرک فرد و سطح استرس اشاره کرد. شایع‌ترین عوامل ایجاد یبوست، نخوردن غذاهایی با فیبر کافی، کمبود آب بدن در اثر مصرف نکردن آب کافی و داشتن استرس غیرمعمول و بیش از اندازه است.

زمانی که فرد دچار یبوست می‌شود، معمولا چند اتفاق در دستگاه گوارش می‌افتد: حرکت مدفوع در روده‌ی بزرگ بسیار کند می‌شود یا اصلا مدفوع کافی ایجاد نمی‌شود که در این صورت تخلیه‌ی روده‌ی ‌بزرگ از لگن به تاخیر می‌افتد. گاهی اوقات هم این دو اتفاق هم‌زمان می‌افتد.

درد شکم و روش های درمان یبوست

آیا از سندروم روده تحریک پذیر (IBS) رنج می‌برید؟ اگر چنین است، این بیماری نیز می‌تواند علت یبوست شما باشد. کارکرد غیرطبیعی گوارش که در بالا ذکر شد، اغلب به اختلالات عملکرد گوارشی، مثل سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر که می‌تواند باعث یبوست مزمن و علائم دیگر شود، ارتباط دارد. کسانی در معرض ابتلا به اختلالات عملکرد گوارشی هستند که سیستم گوارشی آنها غیرطبیعی عمل می‌کند، اما ممکن است هیچ نشانه‌ای از آسیبی که در نتیجه‌ی بیماری پیش آمده باشد، در آن‌ها دیده نشود.

در اینجا فهرستی از عوامل ابتلا به سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر،‌ اختلالات عملکرد گوارشی و یبوست را ارائه کرده‌ایم.

۱. رژیم غذایی نامناسب

رژیم غذایی که دارای غذاهای فرآوری‌شده، شکر، کربوهیدرات‌ های تصفیه‌شده، الکل، چربی‌های ناسالم و مواد افزودنی مصنوعی باشد، عملکرد و حرکت طبیعی روده را با مشکل مواجه می‌کند.

۲. استرس

استرس زیاد باعث تغییر در تولید هورمون‌ و انتقال‌دهندهٔ عصبی می‌شود که روی تنش عضلانی، التهاب، تولید آنزیم و کل عملکرد گوارشی تاثیر مستقیم دارد.

۳. کم‌تحرکی

ورزش جریان خون را افزایش می‌دهد، ماهیچه‌های داخل دستگاه گوارش را تقویت، و به کنترل استرس کمک می‌کند و به‌تبع کم‌تحرکی نیز موجب مشکلات گوارشی می‌شود.

۴. بعضی داروهای خاص

بعضی از داروها می‌توانند باعث یبوست مکرر شوند، مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد اسید معده، مکمل های غذایی کلسیم یا آهن، آنتی‌کولینرژیک‌ها، داروهای ضد تشنج، مواد مخدر و ادرارآورها.

۵. عدم تعادل در فلور روده

باکتری سالمی که در دستگاه گوارش زندگی می‌کند و پروبیوتیک نام دارد به تنظیم عملکرد روده کمک زیادی می‌کند. یکی از دلایل اهمیت فیبر برای سلامتی روده، «پری بیوتیک» موجود در غذاهای گیاهی است که باعث رشد باکتری‌های پروبیوتیک می‌شود.

۶. مشکلات تیروئید یا هورمونی

اختلالات تیروئید، «پی ام اس» (PMS) یا همان سندروم پیش از قاعدگی، اختلال در غذا خوردن، دیابت و یائسگی می‌توانند منجر به یبوست شوند. بیماری‌های دیگری چون بیماری پارکینسون، آسیب‌های ستون فقرات یا مشکلات مربوط به عصب که بر عصب دستگاه گوارش تاثیر می‌گذارد نیز می‌تواند باعث بروز این مشکل شود.

۷. کمبود منیزیم

منیزیم الکترولیتی است که به عملکرد طبیعی عضلات کمک می‌کند. کمبود منیزیم در رژیم غذایی می‌تواند باعث تنش عضلانی شود و علائم استرس را بدتر کند.

۸. عادت‌های بد در اجابت مزاج

برای برخی افراد، عجله در بیرون آمدن از دستشویی و نشستن در موقعیتی نامناسب و ناراحت‌کننده در توالت می‌تواند باعث شود حرکات روده کامل نشده و یبوست ایجاد شود.

۹. خواب نامناسب

از جمله بی‌خوابی و ناراحتی ناشی از مسافرت طولانی با هواپیما.

۱۰. کهولت سن

گاهی اوقات سالمندان اشتهای خود را از می‌دهند (به دلیل مسائلی مانند خوردن غذا به صورت متفاوت، مشکل جویدن و نداشتن انرژی کافی برای پختن غذا)، به عبارت دیگر، فیبر و کالری کافی دریافت نمی‌کنند، بنابراین روند هضم غذا کند می‌شود.

درمان یبوست

درمان خانگی یبوست

هنگام صحبت از بهترین روش‌ها برای درمان طبیعی یبوست، بهتر است این درمان‌ها را به دسته‌های مختلف، شامل استفاده از غذاهای مناسب، خودداری از مصرف غذاهای نامناسب، کاربرد مکمل‌های مفید و نیز تمرینات ورزشی که می‌توانند تغییر چشمگیری در روند بهبود یبوست به‌وجود آورند، تقسیم کنیم.

مواد غذایی مفید برای درمان یبوست

۱. مواد غذایی با فیبر بالا

شامل میوه‌ها و سبزیجات خام، لوبیا، آجیل و دانه‌ها که باید در رژیم غذایی روزانه قرار گیرند. وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا فهرستی از بهترین منابع فیبر غذایی را تهیه کرده است:

انواع لوبیا، حبوبات، سیب زمینی شیرین، سیب، گلابی، انواع توت، آلو، آووکادو، چیا و تخم کتان، غلات ۱۰۰ درصد فرآوری نشده، کلم بروکلی، سبزیجات پخته و کدو حلوایی.

۲. سبزیجات با برگ سبز

سبزیجات با برگ سبز نه تنها حاوی فیبر هستند، بلکه منیزیم فراوانی نیز دارند که می‌تواند به بهبود یبوست کمک کند. چون این سبزیجات کم‌کالری و حاوی مقدار زیادی آب هستند، بهتر است روزانه مصرف شوند.

۳. آلو و انجیر

این میوه‌ها فیبر بالایی دارند و مثل ملین عمل می‌کنند. مصرف چند عدد از این میوه‌ها در روز می‌تواند به درمان یبوست کمک کند اما در کل در مصرف انجیر و آلوی خشک زیاده‌روی نکنید؛ چون با وجود کوچکی، حاوی مقدار زیادی قند هستند.

۴. مایعات گرم

مایعات گرم یا هم‌دما با دمای محیط (به جای نوشیدنی‌های سرد)، باعث تحریک روده برای هضم غذا می‌شوند، به خصوص اگر اولین چیزی باشد که صبح‌ها ناشتا می‌نوشید. حتما در اول صبح دمنوش های گیاهی، آب گرم با لیمو ترش، قهوه یا سوپ استخوان بخورید.

۵. آب و مایعات برای آب‌رسانی به بدن

فیبر برای عبور از دستگاه گوارش و تشکیل مدفوع به آب نیاز دارد. فیبر را کم‌کم به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا بدن‌ به آن عادت کند. اگر به مصرف بالای فیبر عادت ندارید، حتما آن را با مقدار زیاد آب مصرف کنید تا جذب و عبور آن از دستگاه گوارش آسان شود، به خصوص اگر تصمیم دارید از مکمل‌های فیبر استفاده کنید. مصرف زیاد فیبر بدون نوشیدن آب کافی یبوست و درد شکمی را بدتر کند! اگر تصمیم گرفتید فیبر بیشتری مصرف کنید، هر دو ساعت یک بار ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌لیتر یا یک تا دو فنجان آب بنوشید. در طول روز نیز مصرف آب را افزایش دهید.

مکمل‌های مؤثر در کاهش علائم یبوست

۱. جوانه‌ی چیا و تخم کتان

فیبر زیاد و چربی‌های سالم به جذب آب کمک می‌کند. روغن تخم کتان به چرب و روان‌سازی روده کمک می‌کند. روزانه حدود ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری دانه‌ی کتان یا چیا (بهتر است خیس‌خورده باشد تا مواد مغذی آن بیشتر آزاد شود) را با آب یا مایعات دیگر مصرف کنید و یک قاشق غذاخوری روغن دانه‌ی کتانبخورید.

۲. پوست اسپرزه

اسپرزه حاوی فیبر بالا و برای تشکیل مدفوع مفید است. ترکیب این ماده با آب یا مایعات دیگر بر حجم آن می‌افزاید و این امر سبب تحریک روده و عبور سریع‌تر مدفوع از دستگاه گوارش می‌شود. خوب است بزرگسالان و کودکان بالای ۱۲ سال، هر روز یک قاشق غذاخوری پوست اسپرزه با یک فنجان آب یا مایعات دیگر ترکیب و مصرف کنند.

۳. روغن جگر ماهی کاد

در این درمانی سنتی فرد باید هر روز صبح، ناشتا، ترکیب یک قاشق غذاخوری روغن جگر ماهی کاد یا روغن دانه‌ی کتان با یک فنجان آب هویج را بنوشد تا باعث تحریک روده شود.

۴. فیبر سیب

سیب (و گلابی) حاوی نوعی خاصی از فیبر به نام پکتین است. پکتین، این فیبر نامحلول، سبب می‌شود مدفوع حجیم شده و به راحتی از دستگاه گوارش عبور کند. هر روز دو بار ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری از این ماده را مصرف کنید.

۵. منیزیم

منیزیم قدرت حرکت روده را بهبود می‌بخشد. این مکمل را به آرامی به رژیم غذایی خود اضافه کنید و اگر دچار اسهال شدید مصرف آن را قطع کنید. روزانه ۲۵۰ میلی‌گرم منیزیم را ۲ تا ۴ بار استفاده کنید.

۶. پروبیوتیک‌ها

حفظ سلامت روده‌ها عامل اصلی جلوگیری از مشکلات گوارشی است. روزانه پروبیوتیک‌هایی مصرف کنید که شامل حداقل ۱۵ میلیارد ارگانیسم زنده و فعال باشد.

۷. آب آلوئه‌ورا

این نوشیدنی به کاهش التهاب و افزایش حرکات روده کمک می‌کند. برای درمان یبوست، روزانه یک تا ۴ فنجان (بر اساس شدت علائم) آب آلوئه‌ورا مصرف کنید.

غذاهایی که باعث تشدید یبوست می‌شوند

۱. غذاهایی با کالری زیاد و مواد مغذی کم

غذاهای حاوی مقدار زیادی کالری اما با فیبر یا مواد مغذی بسیار اندک، باید کم یا حذف شوند. از این دست غذاها می‌توان به پنیر، فست فود، بستنی، چیپس، غلات صبحانه (سیریال) شیرین‌شده، گوشت فرآوری‌شده مثل کالباس یا هات داگ و غذاهای یخ‌زده با سدیم بالا اشاره کرد.

۲. غذاهای سرخ‌شده

چربی ترانس (که معمولا فقط در غذاهای سرخ‌شده، فست‌فودها و محصولات بسته‌بندی پرچرب یافت می‌شود) سبب کندی انتقال مدفوع در روده می‌شود، و اساسا روند هضم غذا را مختل می‌کند.

۳. الکل

الکل ادرارآور است و سبب از دست دادن مایعات بدن می‌شود؛ به همین علت مصرف الکل، سیستم گوارش انسان را مختل و یبوست را بدتر می‌کند.

۴. محصولات لبنی پاستوریزه

برخی از افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز هستند و مصرف محصولات لبنی پاستوریزه می‌تواند در آن‌ها منجر به یبوست شود.

۵. آرد تصفیه‌شده

آرد تصفیه‌شده در واقع هیچ فیبری ندارد، بنابراین باعث وخامت یبوست می‌شود.

۶. کافئین

کافئین بسته به کسی که آن را مصرف می‌کند، تاثیرات متفاوتی بر هضم غذا دارد. در برخی افراد، مصرف کافئین ادرارآور است و گاهی باعث افزایش اضطراب می‌شود و یبوست را بدتر می‌کند که همه‌ی این‌ها علائم مصرف بیش از اندازه‌ی کافئین است. برای برخی دیگر مصرف کافئین با تحریک انقباض عضلات، باعث بهبود حرکات روده می‌شود. در هر صورت در مصرف قهوه باید اعتدال رعایت شود. در طول روز نیز باید به مقدار کافی مایعات مصرف کنید تا بدن دچار کمبود آب نشود.

درمان یبوست در کودکان

دیگر روش‌های درمان یبوست

درمان یبوست - داروها

شایع‌ترین روش برای درمان یبوست، استفاده از مکمل‌های فیبر و قرص‌های ملین بدون نسخه است. برخی از افراد نیز برای کمک به کنترل حرکات روده و تنظیم عملکرد گوارشی، از داروهایی که پزشکان تجویز می‌کنند، استفاده می‌کنند. اما این روش بسیار کمتر از مسهل‌های ارزان‌قیمت بدون نسخه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگرچه چای‌ها، محلول‌ها و قرص‌های ضدیبوست ممکن است بتواند به صورت موقت به از بین بردن یبوست کمک کند، اما مصرف بیش از اندازه‌ی آن‌ها می‌تواند موجب عوارض جانبی شود. راه‌های آسان‌تر برای کنترل یبوست از طریق «ملین‌های طبیعی» مثل ورزش، رژیم غذایی سالم و کاهش استرس وجود دارد. گاهی اوقات نیز می‌توانید روش‌هایی مثل پاکسازی روده‌ها با رژیم سوپ استخوان یا با محلول آب و نمک‌دریا و گاهی کمی آب‌لیمو را امتحان کنید.

استفاده از ملین‌ها به عنوان رژیم پاکسازی یا استفاده مکرر از آنها، بسیار خطرناک است. ملین‌ها چگونه عمل می‌کنند و چرا باعث درمان یبوست نمی‌شوند؟

ملین‌ها با ایجاد انقباض در عضلات دستگاه گوارش، جذب آب را افزایش می‌دهند یا باعث حجیم شدن مدفوع می‌شوند تا گذر آن از روده سریع‌تر شود. مشکل این است که قرص‌های ملین قسمت رنین آلدوسترون سیستم گوارشی را درگیر می‌کنند و باعث از دست رفتن غیرطبیعی مایعات بدن و در نهایت ضعیف شدن عضلات مورد نیاز برای حرکات روده می‌شود. بدن بعد از مصرف مسهل‌ها، تمام آبی که می‌تواند جذب کند نگه می دارد که باعث ورم یا ادم می‌شود.

سایر مضرات سوءمصرف مسهل برای سلامت بدن:

  • کاهش آب بدن (از دست دادن مایعات)؛
  • عدم تعادل الکترولیتی؛
  • تغییرات اسیدی/قلیایی؛
  • ناتوانی در تولید آنزیم‌های گوارشی کافی؛
  • ورم (باقی ماندن آب در بدن)؛
  • سرگیجه و حس سبکی سر؛
  • آسیب به روده‌ی بزرگ و اندام‌های گوارشی؛
  • به صورت یک در میان دچار شدن به اسهال و یبوست؛
  • عوارض برای سیستم قلبی و عروقی.

علائم یبوست

شایع‌ترین علائم و نشانه‌های یبوست عبارتند از:

۱. حرکات روده کمتر از حد طبیعی

به یاد داشته باشید که حد طبیعی حرکات روده از فردی به فرد دیگر متفاوت است. نمی‌توانید انتظار داشته باشید روده لزوما تعداد مشخصی حرکت در طول روز یا هفته داشته باشد. برخی افراد هر روز بیش از یک بار به دستشویی می‌روند و برخی دیگر به طور متوسط هر دو روز یک بار. نکته‌ی مهم، توجه به عادت‌های معمول خودتان است؛ اگر ناگهان کمتر از آنچه که برای شما «طبیعی» است، به دستشویی می‌روید، احتمالا دچار یبوست شده‌اید.

۲. مدفوعی که دفع آن دشوار یا دردناک است

شاید در شکم خود احساس درد می‌کنید و برای دفع مدفوع به زور زدن و فشار نیاز داشته باشید.

۳. نفخ در شکم و افزایش گازهای معده

نفخ از علائم یبوست - درمان یبوست

تمرینات ذهنی و جسمی برای پیشگیری از بروز یبوست

فعالیت بدنی باعث افزایش فعالیت عضلانی در روده می‌شود، بنابراین سعی کنید بیشتر روزهای هفته فعالیت بدنی داشته باشید و تمرینات منظم انجام دهید. ورزش به خصوص در صبح، می‌تواند باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کاهش استرس و ایجاد نگرش مثبت در شما شود. از مینی‌ترامپولین استفاده کنید که باعث تحریک رود‌ه و غدد لنفاوی می‌شود. تمرینات سبک مانند نرمش‌های کششی، پیاده روی، دو آهسته، یوگا، شنا یا رقص می‌تواند به عملکرد روده کمک کند.

۱. مدیریت و کاهش استرس

باور می‌کنید ۷۵ تا۹۰ درصد مراجعات به پزشک، مربوط به استرس و عوارض ناشی از آن است؟ یبوست قطعا یکی از آنهاست. استرس به شکل‌های مختلف خود را در بدن نشان می‌دهد. شاید همیشه هم نتوانید متوجه اثرات استرس در بدن شوید اما استرس عامل عوارضی مثل افزایش تنش عضلانی، افزایش سطح هورمون‌های استرس مثل کورتیزول، افزایش سطح قند خون، تغییر اشتها، اختلال در هضم طبیعی غذا با تغییر در محیط روده و تاثیر بر عملکرد غده‌ی تیروئید و هورمون‌های دیگر است. راه‌های از بین بردن استرس عبارتند از یوگا یا نرمش‌های کششی، مدیتیشن و مراقبه، دعا و نیایش، گذراندن وقت در بیرون از منزل، خواندن و نوشتن خاطرات، ورزش، حمام گرم و استفاده از روغن‌های آرامش‌بخش.

۲. بیوفیدبک (پس‌خوراند زیستی)

بیوفیدبک به شیوه‌های کار با یک درمانگر اطلاق می‌شود. او با استفاده از ابزارهایی، به شما آموزش می‌دهد چگونه به خواست خود بعضی از بخش‌های بدن را شل و برخی قسمت‌های دیگر را منقبض کنید، به خصوص عضلاتی که هنگام فشار و استرس، منقبض می‌شوند. آموختن شل کردن عضلات لگن کمک می‌کند هنگام اجابت مزاج، مدفوع به آسانی از روده‌ها عبور کند. بیوفیدبک شاید برای همه کارساز نباشد اما براساس تحقیقات در اکثر مواقع بسیار مفید است. در یک جلسه تمرین بیوفیدبک ممکن است در حالی که شما تمرینات شل‌ کردن را به طور متناوب انجام می‌دهید، از یک میل باریک و مخصوص استفاده شود که آن را وارد مقعد می‌کنند تا بتوانند پیشرفت کار را اندازه‌گیری کنند.

هشدارهایی در مورد یبوست

معمولا می‌توان یبوست را تنها با استفاده از مسهل‌ها و داروهای بدون نسخه و بدون نیاز به مراجعه به پزشک درمان کرد اما در برخی موارد، بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید.

  • اگر یبوست شما شدید بود و بیش از ۳ هفته طول کشید، به متخصص مراجعه کنید تا مطمئن شوید مشکل اساسی و جدی‌ای وجود ندارد.
  • همچنین اگر در مدفوع خود خون مشاهده کردید، نفخ شکم داشتید یا با علائم ورم طحال مواجه شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
  • اگر یبوست به همراه اسهال متناوب و دوره‌ای اتفاق بیفتد، ممکن است دچار آلرژی غذایی، حساسیت یا واکنش به دارو شده باشید. این‌ مورد می‌تواند با علائم سوتغذیه، تورم دردناک شکم، بثورات پوستی، تب، گیجی، خستگی و درد همراه باشد.

حقایقی در مورد یبوست

  • اگر کمتر از ۳ بار در هفته حرکات روده‌ای داشته باشید، دچار یبوست هستید.
  • تحقیقات نشان می‌دهد بین ۱۶ تا ۲۰ درصد از کل جمعیت آمریکای شمالی، دچار یبوست مکرر یا مزمن هستند.
  • حدود نیمی از مراجعات به پزشکان متخصص گوارش به دلیل اختلالات عملکرد گوارشی است که باعث یبوست می‌شوند.
  • فقط ۳۴ درصد از افراد مبتلا به یبوست برای درمان به پزشک مراجعه می‌کنند؛ در صورتی که ۳۵ درصد از مبتلایان، خود بدون تجویز پزشک، قرص ملین استفاده می‌کنند.
  • براساس برآوردها، هزینه‌ی سالانه‌ی خرید ملین‌های بدون نسخه در آمریکا حدود ۸۰۰ میلیون دلار است.
  • ۲ درصد زنان و ۱٫۵ درصد مردان حداقل دو روز یک بار از ملین استفاده می‌کنند.
  • زنان بیشتر از مردان دچار یبوست می‌شوند. برخی نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد زنان ۲ تا ۳ برابر بیشتر از مردان به این اختلال دچار می‌شوند؛
  • کهولت سن، خطر ابتلا به یبوست را افزایش می‌دهد. افراد بالای ۶۵ سال در معرض بیشترین خطر قرار دارند.
  • در بین افراد بالای ۵۰ سال، حدود ۱۰ درصد مردان و ۲۰ درصد زنان یبوست مکرر دارند. در سالمندان بالای ۷۰ سال، این میزان به ۲۱ درصد در مردان و ۲۵ درصد در زنان افزایش می‌یابد.
  • براساس گزارش زنان، ۶۰ درصد از آنان حداقل هفته‌ای یک بار، و ۹۰ درصد ماهی یک بار علائم یبوست دارند.
  • بیش از ۶۰ درصد زنانی که به یبوست مکرر مبتلا هستند، بیش از ۱۰ سال است که این علائم را تجربه می‌کنند.
  • بزرگسالان باید برای پیشگیری از ابتلا به یبوست، روزانه ۲۲ الی ۳۴ گرم (بسته به سن و جنس) فیبر غذایی دریافت کنند.
  • وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین، زندگی روستایی، آب و هوای سرد و سطح تحصیلات پایین، از عوامل خطر ابتلا به یبوست است.

آخرین نکات در مورد یبوست

  • یبوست یعنی حرکات روده‌ی شما کمتر از حد معمول، سخت‌تر یا دردناک است و علائمی شبیه به تورم شکم یا نفخ دارد.
  • علل شایع یبوست عبارتند از رژیم غذایی نامناسب و بدون فیبر، کم‌آبی بدن، اختلالات تیروئید، کهولت سن، شیوه‌ی زندگی بدون تحرک، داروها و استرس.
  • درمان طبیعی یبوست استفاده از رژیم غذایی سالم پر از غذاهایی با فیبر زیاد، نوشیدن مقدار زیاد آب، ورزش، کاهش استرس، آموزش بیوفیدبک و استفاده از مکمل‌های مفید مثل منیزیم و روغن جگر ماهی کاد است.

در این مقاله می خواهیم به راه های درمان یبوست بپردازیم، یبوست یک نوع اختلال در دستگاه گوارشی می باشد که به صورت دفع خیلی سخت همراه با درد و سختی می باشد و در هر سنی، از کودکی تا سنین پیری نیز بسیار دیده می شود.

غالبا اکثر افراد یک بار یبوست را تجربه کرده اند و این به علت رژیم غذایی فقیر از نظر تغذیه ای می باشد. اکثرا بیماری یبوست موقتی و گذرا می باشند.

علت اصلی یبوست کندی در سرعت عبور مواد دفعی از روده بزرگ است که منجر به جذب بیشتر آب مواد دفعی شده و در نتیجه مدفوع خشک تر می شود و عاملین آن از کم آبی و مصرف کم فیبر غذایی تا بیماری هایی مثل دیابت، کم کاری تیروئید و تومورهای روده بزرگ متفاوت می باشد.

درمان یبوست

نشانه های یبوست

با توجه به تنوع نوع دفع در افراد مختلف تعریف جامعی برای بیماری یبوست وجود ندارد ممکن است برخی افراد در روز سه بار اجابت مزاج داشته و برخی هفته ای سه مرتبه اما دفع خشک و سفت که اجابت مزاج را بسیار سخت نموده و برخی مواقع ایجاد درد نیز می نماید و همچنین در صورتی که دفع مدفوع کمتر از سه بار در هفته باشد را می توان یبوست نامید.

درمان یبوست و سفتی مدفوع

جهت درمان یبوست از بی تحرکی، عدم مصرف شیر و عدم نوشیدن آب پرهیز نموده و حتما روزانه مقدار کافی آب و شیر بنوشید و در کنار آن از زیاد نشستن های مکرر به صورت جد پرهیز نمائید. در درمان بیماری های زمینه مثل کم کاری تیرویید کوشا باشید و در نهایت با قطع و یا تعویق داروهای ایجاد کننده یبوست ، آنرا درمان نمائید. پس اصل اول درمان اصلاح الگوی غذایی افراد در جهت کمتر مصرف کردن غذای چرب و سرخ کردنی و کم فیبر و افزایش فیبر در آب در رژیم غذایی می باشد.

یبوستتوصیه های مهم در مورد درمان یبوست

۱٫در رژیم غذایی فرد از حبوبات، نان سبوس دار، میوه و سبزیجات تازه استفاده کنید و سعی نمایید میوه های تازه را با پوست میل نمایید، میوه های آبدار موثرتر هستند، سبزی جات را به صورت خام میل کنید، سوپ را در غذای خود جای دهید. در سالاد خود حتماً از روغن زیتون استفاده کنید
۲٫غذای خود را در یک ساعت مشخص میل کنید
۳٫هر روز حداقل بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه و به صورت منظم ورزش کنید، حتماً صبح ها بعد از بیدار شدن و صرف صبحانه به توالت بروید و کمی بعد از غذا استراحت کنید

۴٫ از نوشیدن چای غلیظ و قهوه خودداری شود.
۵٫ در بیماری هم چنین توجه به تحرک کافی و ورزش منظم روزانه و برقراری نظم برای ساعات دفع می شود و در نهایت اگر با رعایت موارد فوق موفق به کنترل یبوست نشدیم می توان از داروهای ملین مثل هیدروکسید منیزیم، روغن کرچک و غیره استفاده نمود.

عوارض یبوست درمان نشده

این عارضه منجر به عدم تفکر افراد می شود و نگران می شوند که مبادا دچار بیماری های سختی دردستگاه گوارش شده باشند، هم چنین در بلند مدت تجربه خونریزی از مقعد و یا درد مقعد و ایجاد هموروئید و شقاق و یا بواسیر خارجی بسیار دردناک و اذیت کننده می باشد می شود.

درمان دردهای مقعدی پس از ابتلا به یبوست

در برخی از مواقع بعد از ابتلا به یبوست، شخص دچار درد، سوزش و حونریزی در ناحیه مقعد می گردد که بهتر است بلافاصله جهت درمان اقدام شود

چگونگی درمان درد، سوزش و خونریزی مقعد در کلینیک شفا

این نوع درد های در ابتدا بایستی توسط پزشک بررسی شود تا درمان دارویی مناسب و همچنین دستورالعمل های رفتاری مناسب برای هر فرد داده شود و در مواردی که این بیماری شدت یابد ممکن است فقط با جراحی درمان شود که در این کلینیک دیگر ترس از جراحی وجود نداشته و به کمک لیزر براحتی درد و خونریزی درمان می گردد.

یبوست یکی از شایع ترین مشکلات گوارشی است که در آن حرکات روده سخت تر و کم تر می شود. دستگاه گوارش از دهان شروع شده و به مقعد ختم می شود. همچنین مسئولیت هضم و جذب مواد مغذی و دفع مواد زاید را بر عهده دارد.روده ی بزرگ در انتهای دستگاه گوارش قرار دارد، در روده ی بزرگ آب از مواد هضم شده جذب می شود و مدفوع از حالت مایع به جامد تغییر پیدا می کند. هر چه مواد هضم شده مدت زمان طولانی تری در روده ی بزرگ بمانند، به دلیل جذب آب توسط روده، مدفوع سفت تر می شود و یبوست به وجود می آید.نیاز به دفع مدفوع در هر فرد متفاوت است مثلا بعضی افراد ممکن است روزانه ۳ بار احساس نیاز به دفع داشته باشند در حالی که بعضی افراد ممکن است چند بار در هفته دفع مدفوع داشته باشند. در صورتی که بیش از ۳ روز شکم تان کار نکند، مدفوع سفت شده و در دفع آن مشکل به وجود می آید.

علایم یبوست:

شما ممکن است در صورت ابتلا به یبوست علایم زیر را داشته باشید:

  • کاهش نیاز به دفع مدفوع
  • دشواری در دفع مدفوع (نیاز به فشار بیش از حد جهت خروج مدفوع)
  • مدفوع سفت یا کوچک
  • احساس عدم تخلیه ی کامل روده
  • کاهش اشتها
  • نفخ شکم
  • احساس وجود انسداد در راست روده و روده ها
  • بی حالی و کرختی
  • همچنین ممکن است احساس کنید که برای خالی کردن روده خود نیاز به کمک هایی مانند فشار دادن روی شکم یا استفاده از انگشت برای خارج کردن مدفوع دارید.

اگر یبوست مزمن شود و یا طول کشنده باشد، عوارض زیر را به همراه خواهد داشت:

  • بواسیر یا هموروئید (تورم، التهاب سیاهرگ های راست روده یا اطراف مقعد که ممکن است باعث دردراست روده و خون ریزی شود.)
  • شقاق مقعدی یا فیشر (شیار های کوچک در پوست اطراف مقعد که اغلب همراه با خارش، درد و خون ریزی هستند.)
  • گیرافتادگی مدفوع (ناتوانی در فشار دادن مدفوع به دلیل اینکه به سختی در روده بزرگ و راست روده چسبیده است.)
  • بیرون زدگی راست روده (پرولاپس رکتوم،وضعیتی که در آن راست روده از مقعد بیرون زده است.)

دلایل یبوست چیست؟

هر کسی ممکن است دچار یبوست شود، اماریسک ابتلا به یبوست در جنسیت مؤنث، افراد با سن بیشتر از۶۵ سال، افراد با وضعیت اقتصادی ضعیف و نژادهای غیر اروپایی بیشتر است.
برخی از علل یبوست عبارتند از:

  • تغییرات در مواد غذایی مصرفی یا فعالیت ها
  • عدم وجود میزان کافی آب و فیبر در مواد غذایی مصرفی
  • مصرف زیاد لبنیات
  • عدم فعالیت فیزیکی و تحرک مثل ورزش
  • مقاومت در دفع مدفوع
  • استرس
  • استفاده ی بیش از حد دارو های ملین
  • مصرف بعضی داروها به ویژه داروهای ضد درد مانند مواد مخدر، داروهای ضد افسردگی ،قرص آهن و داروهای ضد اسید (آنتی اسیدها) که
  • دارای کلسیم یا آلومینیوم هستند.
  • اختلالات خوردن
  • سندرم روده تحریک پذیر(IBS)
  • بارداری
  • مشکلات عصبی و عضلانی دستگاه گوارش
  • بیماری های انسدادی
  • بیماری سلیاک (آسیب پرزهای روده ی باریک)
  • پولیپ کولون
  • سرطان کولون
  • بیماری های عصبی مانند بیماری پارکینسون یا مولتیپل اسکلروزیس(ام اس)
  • کم کاری تیروئید (به نام هیپوتیروئید)
  • دیابت
  • سکته ی قلبی

چگونه یبوست را درمان کنیم؟

برای پیشگیری و درمان یبوست مراحل زیر را انجام دهید:

جهت پیشگیری از ابتلا به یبوست، دو تا چهار لیوان آب اضافی در روز بخورید، مگر اینکه پزشک به شما توصیه کرده باشد که به خاطر دلایل دیگر مصرف مایعات را محدود کنید.به خصوص در صبح، مایعات گرم را امتحان کنید.

اضافه کردن میوه ها و سبزیجات به رژیم غذایی خود و پیروی ازیک رژیم غذایی متعادل و سرشار از فیبر بسیار کمک کننده است. منابع خوب فیبر دار عبارتند از میوه ها، سبزیجات، حبوبات و نان و غلات کامل (به ویژه سبوس)آلوبخارا و غلات سبوس دار

اجتناب از مصرف کافئین (جالب است بدانید مصرف کافئین باعث کاهش آب بدن می شود.)

کاهش مصرف شیر (مصرف محصولات لبنی باعث یبوست می شود.)

اکثر روزهای هفته را ورزش کنید،سعی کنید روزانه حداقل ۳۰ دقیقهبه ورزش کردن اختصاص دهید، هنگامی که بدن خود را حرکت می دهید، عضلات روده شما نیز فعال تر می شوند.

زمانی که احساس دفع مدفوع داشتید، دفع مدفوع را به تعویق نیندازید و در اولین زمان ممکن اقدام به دفع مدفوع کنید.سعی کنید زمان مشخصی در هر روز را به دفع مدفوع اختصاص دهید، مثلا ۱۵-۴۵ دقیقه بعد از صبحانه ( مصرف غذا فعالیت روده را تحریک می کند.)

شما می توانید از یک ملین نیز استفاده کنید. مسهل ها انواع مختلفی دارند وبسیاری از آن ها داروهای بدون نسخه هستند. هر یک ازملین هابه شیوه ای متفاوت جهت برطرف کردن یبوست عمل می کنند. از دکتر یا داروساز خود بپرسید که کدام مسهلممکن است برای شما مفید باشد و چه مدت باید آن را مصرف کنید.

برای درمان یبوست چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر به صورت ناگهانی دچار یبوست همراه با درد و کرامپ شکمی شدید و قادر به دفع مدفوع و یا خارج کردن گاز از خود نشدید سریعا باید با پزشک خود تماس بگیرید.
در صورت مواجهه با موارد زیر نیز باید به دکتر گوارش مراجعه کنید:

  • اگر برای اولین بار دچار یبوست شده اید و تغییر در شیوه ی زندگی کمک کننده نبوده است.
  • وجود خون در مدفوع
  • کاهش وزن بدون هرگونه تلاش در این راستا
  • درد شدید هنگام دفع مدفوع
  • اگر یبوست شما بیش از ۲ هفته طول بکشد.
  • تغییر چشمگیر اندازه، شکل و قوام مدفوع
  • پزشک شما ممکن است جهت تشخیص علت یبوست انجام تست های زیر را توصیه کند:
  • آزمایش خون جهت چک کردن سطح هورمون
  • تست جهت چک کردن ماهیچه های مقعد
  • تست جهت مشاهده ی چگونگی خروج مواد زاید از روده بزرگ
  • کولونوسکوپی جهت چک کردن وجود احتمالی انسداد در روده ی بزرگ

یبوست (Constipation) بیماری ای است که در آن فرد بسختی اجابت مزاج کرده و میزان دفع مدفوع کم می شود. مدت نرمال اجابت مزاج و فاصله بین آنها بین افراد مختلف متفاوت است. با اینحال عموما کم تر از سه بار اجابت مزاج در هفته یبوست نامیده می شود. هرچند یبوست گاه به گاه و موقتی بسیار معمول می باشد، بعضی افراد دچار یبوست مزمن بوده که باعث مشکل در زندگی و توانایی انجام وظایف روزانه شان می شود. یبوست مزمن می تواند باعث زورزدن بیش از حد برای دفع مدفوع و سایر مشکلات شود. درمان یبوست مزمن بسته بدلیل آن متفاوت است.

یبوست

علائم یبوست

علائم و نشانه های یبوست مزمن شامل:

  • اجابت مزاج کم تر از ۳ بار در هفته
  • مدفوع بزرگ و یا سخت
  • فشار و زور زدن زیاد برای اجابت مزاج
  • احساس اینکه در روده و یا مقعد شما چیزی مانع دفع مدفوع می شود
  • احساس اینکه روده و یا مقعد شما کاملا از مدفوع تخلیه نشده است
  • نیاز به کمک برای دفع مدفوع از مقعد همچون فشار دادن شکم و یا استفاده از انگشت برای پاک کردن مقعد از مدفوع

یبوست زمانی مزمن نامیده می شود که شما حداقل ۲ تا از این علائم را در طول ۳ ماه گذشته داشته اید. در صورتیکه شما تغییرات مداوم و غیرقابل توضیحی در مدفوع خود حس کردید باید به پزشک مراجعه نمایید.

دلایل یبوست

دلایل یبوست

یبوست معمولا بدلیل اختلال در عملکرد روده رخ می دهد. بعضی از علل معمول این اختلال و یبوست شامل:

  • دریافت کم و ناکافی آب
  • دریافت کم و ناکافی فیبر
  • تغییر در رژیم معمول غذایی و یا برنامه زندگی در اثر خیلی از موارد همچون مسافرت
  • فعالیت و ورزش ناکافی و بی تحرکی
  • مصرف مقادیر زیاد محصولات لبنی
  • استرس
  • کم کاری تیروئید
  • بیماری های مغز و اعصاب همچون بیماری پارکینسون و یا ام اس، آسیب های نخاعی و یا سکته مغزی
  • داروهای ضد اسید که حاوی کلسیم و یا آلمینیوم هستند
  • بعضی از انواع داروها (بخصوص داروهای مسکن قوی از جمله داروهای مخدر دار، داروهای ضدافسردگی و یا آهن)
  • افسردگی
  • اختلالات خوردن
  • سندرم روده تحریک پذیر
  • بارداری
  • سرطان کولون یا روده بزرگ

افراد در خطر

عواملی که خطر ابتلا به یبوست مزمن را افزایش می دهند، شامل:

  • افزایش سن و پیر شدن
  • زن بودن
  • خشکی و کم آبی بدن
  • رژیم غذایی کم فیبر
  • کم تحرکی و یا عدم تحرک
  • مصرف داروهای خاص همچون آرام بخش ها، داروهای مخدردار و یا داروهای پایین آورنده فشار خون بالا

عوارض

یبوست مزمن می تواند عوارضی از جمله:

  • رگ های ورم کرده در مقعد (هموروئید)
  • پاره شدن پوست مقعد (فیشر مقعد)
  • عدم توانایی در دفع مدفوع
  • بیرون زدن کمی از روده از مقعد (پرولاپس رکتوم)

درمان یبوست با مصرف فیبردرمان یبوست

درمان برای یبوست مزمن معمولا با تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی شروع می شود،اگر این درمان ها کافی نبود پزشکتان ممکن است برای شما دارو و یا حتی جراحی توصیه نماید.

تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی

  • مصرف فیبر را افزایش دهید، اضافه کردن فیبر به رژیم غذایی باعث سنگین شدن مدفوع و افزایش سرعت عبور آن در روده می شود. افزایش ناگهانی مصرف فیبر می تواند باعث نفخ و باد شکم شده پس کم کم این میزان را افزایش دهید.
  • بیشتر روزهای هفته ورزش نمایید، فعالیت جسمانی باعث افزایش فعالیت در روده ها شده و به دفع مدفوع کمک می کند.
  • مصرف مایعات گرم بخصوص در صبح ها.
  • مصرف میزان مناسب آب در روز.

استفاده از ملین ها

مکمل های حاوی فیبر، این مکمل ها باعث سنگین شدن مدفوع شما می شوند. بعضی از انواع این مکمل ها شامل فیبرکن (FiberCon)، متاموکیل (Metamucil)، کنسیل (Konsyl) و سیتروسل (Citrucel) می باشند. مواد تشکیل دهنده این فیبرها عموما متیل سلولز، پسیلیوم، پلی کاربوفیل کلسیم و صمغ گوار می باشند.
روان کننده ها، این مواد به جابجایی مدفوع درون روده کمک می کند، روان کننده های معمول شامل روغن های معدنی می باشند.
استفاده از تنقیه، شیر منیزیم و سایر محرک ها هم برای درمان یبوست مورد استفاده قرار می گیرد.

استفاده از داروها

داروهایی که باعث ورود آب به روده می شوند، این داروها با وارد کردن آب به روده سرعت حرکت مدفوع را افزایش می بخشند، این داروها شامل لوپی پروستون (Amitiza) و لیناکتولاید (linaclotide) می باشند که حتما باید با دستور پزشک مصرف شوند.
بعضی از داروهایی که هنوز در مرحله تحقیق و بررسی بوده و برای درمان یبوست مورد مطالعه قرار می گیرند.

تمرینات ماهیچه های لگنی

این تمرینات با آموزش و کمک فیزیوتراپ انجام می شوند و تمرینات بیوفیدبک (biofeedback) نام دارند.

جراحی

در صورتیکه با راههای بالا مشکل یبوست شما حل نشد و یا دلیل یبوست شما مشکلاتی همچون فیشر مقعد، تنگی و یا … باشد.

پیشگیری

بهترین راه برای مدیریت یبوست، پیشگیری از آن بوده که معمولا از درمان آن راحت تر است. مصرف میزان مناسبی مایعات، ورزش کافی در طول هفته و رژیم غذایی پرفیبر، عدم احتباس مدفوع(مدفوع کردن هنگامی که احساس داشتن مدفوع کردید و بتعویق نیانداختن آن) از بهترین راهها برای پیشگیری از ابتلا به یبوست می باشند.

گالری عکس حکمت 20

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

پست بعدی

بیوگرافی کاظم سیاحی، صداپیشه و بازیگر سینما و تلویزیون

پ جولای 23 , 2020
بیوگرافی کاظم سیاحی، صداپیشه و بازیگر سینما و تلویزیون کاظم سیاحی صداپیشه، عروسک گردان، بازیگر و کارگردان تئاتر اهل تهران است. وی متولد سال ۱۳۵۷ بوده و فارغ التحصیل رشته بازیگری از دانشگاه آزاد هنر و معماری است. بیوگرافی کاظم سیاحی کاظم سیاحی از آن بازیگرانی است که سپیدی موهایش […]